Halıya bir şey döküldüğünde ilk 10 dakika, lekenin iz bırakıp bırakmayacağını büyük ölçüde belirler. Sıvı bu sürede henüz liflerin yüzeyindedir; beklendikçe havın dibine, oradan da halının tabanına iner. Ne yazık ki ilk refleksle yapılan şeyler, yani ovalamak, sıcak su dökmek ya da çamaşır suyuna uzanmak, lekeyi çoğu zaman kalıcı hale getirir. Aşağıda hem genel kuralları hem de evlerde sık karşılaşılan yedi leke için yapılacakları bulacaksınız.
Önce yapılmaması gerekenler
- Ovalamayın. Ovalamak lekeyi yayar, sıvıyı havın dibine iter ve lifleri tüylendirir. Leke çıksa bile o bölge mat ve kabarık kalır.
- Sıcak su kullanmayın. Sıcak su; süt, yumurta ve kan gibi protein içeren lekeleri ve şekerli içecekleri liflere sabitler. Yün halılarda çekmeye ve keçeleşmeye de yol açabilir. Her zaman soğuk ya da oda sıcaklığında su kullanın.
- Çamaşır suyu kesinlikle yasak. Halının boyasını açar, beyazımsı ya da sarımtırak izler bırakır, yün lifini zayıflatır. Bu iz yıkamayla geri gelmez. İdrar lekesine çamaşır suyu dökmek ayrıca solunması zararlı buhar oluşturabilir.
- Halıyı sırılsıklam etmeyin. Fazla su tabana iner, kuruyunca lekenin çevresinde kahverengi bir hare bırakır ve koku yapar.
- Ürünleri karıştırmayın. Evdeki temizlik ürünlerini üst üste denemek lekeyi zorlaştırır, bazı karışımlar da tehlikelidir. Aseton, tiner ve kolonya gibi çözücüler halının rengini akıtabilir.
Her lekede geçerli ilk adımlar
- Fazlasını alın. Katı ya da koyu kıvamlı bir şeyse kaşık kenarıyla dışarıdan içeriye doğru sıyırın. Sıvıysa beyaz bir bez ya da kağıt havluyu üzerine bastırarak emdirin; havlu renk almayı bırakana kadar devam edin.
- Dıştan içe çalışın. Lekenin kenarından merkezine doğru ilerlemek yayılmasını önler.
- Görünmeyen bir köşede deneyin. Kullanacağınız karışımı önce koltuk altında kalan bir köşeye sürüp beyaz bezle bastırın. Bez renk alıyorsa durun.
- Hafif sabunlu su hazırlayın. Bir bardak soğuk suya birkaç damla renksiz bulaşık deterjanı yeterlidir. Karışımı halıya dökmeyin; temiz bir beze alıp lekeye bastırın.
- Sabunu temiz suyla alın. Halıda kalan deterjan kiri çeker, leke birkaç hafta sonra geri gelmiş gibi görünür. Temiz suyla nemlendirilmiş bezle birkaç kez bastırıp kurulayın.
- Kurumaya bırakın. Üzerine kuru bir havlu koyup ağır bir kitapla bastırın, sonra odayı havalandırın. Saç kurutma makinesi kullanmayın.
Lekeye göre ne yapmalı?
Çay ve kahve
Hemen kağıt havluyla bastırarak emdirin. Ardından soğuk suyla nemlendirip yeniden emdirin, iz kalırsa hafif sabunlu su uygulayın. Sütlü ya da şekerli kahvede sıcak su kullanmamak özellikle önemlidir. Açık renkli halılarda koyu demli çay hafif bir iz bırakabilir; zorlamayın.
Salça
Salçayı silmeye çalışmayın, kaşık kenarıyla dıştan içe toplayın. Kalan kısma soğuk su ve birkaç damla bulaşık deterjanı uygulayıp bastırarak alın. Salçada hem yağ hem güçlü bir boya vardır; turuncu bir gölge kalırsa üzerine başka ürün denemeyin.
Yağ
Fazlasını kağıt havluyla alın, ardından lekenin üzerine karbonat ya da mısır nişastası serpin. Toz yağı emer; yarım saat kadar bekletip süpürün. Kalan iz için bulaşık deterjanlı soğuk su işe yarar, çünkü bulaşık deterjanı zaten yağı çözmek için yapılmıştır.
Çamur
Çamurda acele etmek işi bozar. Islak çamura dokunmak onu liflerin arasına yayar. Tamamen kurumasını bekleyin, kuruyunca elle ufalayıp iyice süpürün. Kalan gölgeyi hafif sabunlu suyla bastırarak alın.
Mum
Mumu sıcakken silmeyin. Üzerine buz dolu bir poşet koyup sertleştirin, sonra kaşık ya da plastik kart kenarıyla kırarak kaldırın ve süpürün. İnternette sık önerilen ütü yöntemi sentetik halılarda lifleri eritebilir, renkli mumun boyasını da yayabilir. Kalan iz için emin değilseniz işi profesyonele bırakın.
Evcil hayvan idrarı
İdrar hızla tabana iner, bu yüzden en çok emdirme gerektiren lekedir. Birkaç kat kağıt havluyu üzerine koyup üstüne basarak sıvıyı çekin, havlular ıslak çıkmayana kadar tekrarlayın. Ardından yarı yarıya suyla seyreltilmiş beyaz sirke uygulayıp yeniden emdirin; önce gizli bir köşede deneyin. Amonyak içeren temizleyiciler kullanmayın: bu koku hayvana idrarı hatırlatır ve aynı yere yeniden yapmasına yol açabilir.
Ne zaman profesyonele bırakmalı?
Evde yapılan ilk müdahale lekenin yerleşmesini önler ama her lekeyi çıkarmaya yetmez. Şu durumlarda daha fazla denemek yerine halıyı yıkamaya vermek daha doğrudur:
- Leke geniş bir alana yayıldıysa ya da sıvı halının tabanına geçtiyse
- Lekenin ne olduğunu bilmiyorsanız
- Halı yün, el dokuma, ipek görünümlü viskon ya da eski ve değerli bir parçaysa
- Uyguladığınız sudan sonra renk akması ya da hare oluştuysa
- İdrar kokusu kuruduktan sonra da sürüyor ya da nemli havalarda geri geliyorsa
- İki denemenin sonunda leke değişmediyse
Tesiste halının önce tozu alınır, lekelere ön işlem yapılır, ardından halının tamamı şampuanla yıkanıp bol suyla durulanır. Yalnızca lekeli bölgenin değil bütün halının yıkanması, tabana inmiş kalıntının ve hare izinin giderilmesine yardımcı olur. Süreci halı yıkama sayfasında adım adım anlattık. Bu yazıdaki kurallar koltuk kumaşı için de geçerlidir; koltuklar ise taşınmadan, evinizde vakumlu makineyle yıkanır. Ayrıntılar koltuk yıkama sayfasında.
Lekeyle baş edemediyseniz
Royal Halı Yıkama olarak Adıyaman merkezde halı yıkama hizmeti veriyoruz. Lekeli halınızın fotoğrafını 0 544 103 15 70 numaralı WhatsApp hattına gönderirseniz, evde neyi deneyip neyi denememeniz gerektiğini ve yıkamada ne beklenebileceğini söyleriz. Telefonla aramak ya da diğer bilgilere ulaşmak için iletişim sayfasına bakabilirsiniz.
Sık sorulanlar
Kurumuş eski bir lekeyi evde çıkarabilir miyim?
Denemek mümkün ama eski lekeler liflere oturmuş olur ve fazla ıslatmak ya da ovalamak hare ve renk açılması yapar. Gizli bir köşede test ettikten sonra hafif sabunlu suyla bir kez deneyin. Çıkmazsa daha fazla zorlamayın ve halıyı yıkamaya verin.
Hazır leke çıkarıcı sprey kullanmak doğru mu?
Ürünün halı için uygun olduğu yazıyorsa ve önce görünmeyen bir köşede denediyseniz kullanılabilir. Yün, el dokuma ve viskon halılarda hazır spreyler renk açabilir ya da lifleri sertleştirebilir. Emin değilseniz kullanmayın.
Halıdaki idrar kokusu neden geri geliyor?
İdrar yüzeyden tabana, bazen de altındaki zemine kadar işler. Üstü temizlense de alttaki kalıntı nemli havada yeniden koku verir. Bu durumda halının bütünüyle yıkanıp iyice durulanması gerekir.